درباره کتاب تقديرات « ئی چينگ »
ساعت ۱:۳٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۳/٢/٢٠   کلمات کلیدی:

 

کنفوسیوس : اگر چند سال بر زندگی من افزوده می شد ، من پنجاه سال آن را به مطالعه « ئی چینگ » اختصاص می دادم و بدین ترتیب ممکن بود از ارتکاب اشتباهات فاحش خودداری کنم .

هرمان هسه : « ئی چینگ » می تواند زندگی را دگرگون کند .

کارل گوستاو یونگ : به راستی که شیوه « ئی چینگ » کیفیت های خاص پنهان را در اشیاء و آدمی می شناسد و ناخودآگاه آدمی را می بیند . من ساعتها می نشستم و با دقت در نتیجه تفال و تقابل سوالها و جوابها شیوه « ئی چینگ » را تمرین می کردم .

 

امروز می خواهم کتابی را به نام « ئی چینگ » یا « کتاب تقدیرات» به شما معرفی کنم . این کتاب یکی از کتابهای مقدس چینیان باستان است و بیش از چهار هزار سال قدمت دارد . این کتاب شامل شصت و چهار شکل و توضیحات مربوط به هرکدام از آنان است . اعتقاد چینیان باستان بر این بوده است که تحولاتی که در درون و برون آدمی رخ می دهد ، در این شصت و چهار علامت خلاصه می شود .

این کتاب نفوذ زیادی در زندگی و اندیشه های مردم چین و همچنین فرزانگان چینی داشته است ، از جمله لائوتسه و کنفوسیوس  سالها بر روی این کتاب تحقیق و مطالعه کرده اند و کوشیده اند تا روابط درونی و علائم رمز آمیز این کتاب را کشف و تفسیر کنند .

کارل گوستاو یونگ ، پدر روانشناسی نوین ، حدود سی سال بر این کتاب مطالعه مستمر داشته است و معتقد بوده است که این کتاب انسان را به خودشناسی رهنمون می شود .

این کتاب علاوه بر اینکه از کتابهای مقدس چین است ، در طول تاریخ همواره مانند سایر کتب مقدس ، به عنوان مرجعی برای تفال و سوال مورد استفاده قرار گرفته است و برای این منظور روشهای خاصی وجود دارد .

در اینجا مجالی برای بحث در مورد « تفال و یا استخاره »  بطور کلی و صحت و سقم آن نیست ولی شاید در آینده در باره آن با هم صحبت کنیم .

در صد سال اخیر این کتاب به زبانهای مختلف جهان ترجمه شده است و مجددا در جهان رایج شده است . ترجمه فارسی این کتاب نیز در حال حاضر در ایران موجود است و البته در میان ترجمه های مختلفی که از این کتاب در بازار کتاب هست ، ترجمه سودابه فضایلی ، بسیار معتبرتر و مناسب تر است .

شیوه ئی چینگ به « رمل » بسیار شبیه است و گرچه بسیار ساده تر و محدودتر است  اما مزیتی نیز به آن دارد و آن این است که استفاده از آن بسیار آسانتر است و تفسیر علائم بوجود آمده نیز تقریبا برای همه ، با استفاده از کتاب میسر است .

هنگام چاپ و ترجمه این کتاب در اروپا ، کارل گوستاو یونگ بر آن مقدمه ای نوشت ، در حالی که این کارشخصیت علمی او را در برخی ار مجامع  علمی آنروز اروپا خدشه دار می کرد .  بدون هیچ توضیحی قسمتهایی از این مقدمه را می خوانیم :

« نوشتن مقدمه ای بر کتاب تقدیرات تنها شهادت نامه ای است بر تجربه شخصی من از این کتاب عظیم و منحصر به فرد . من این مقدمه را در جواب به آن دسته از پژوهشگران و محققان غربی نوشته ام که این کتاب را فاقد هرگونه ارزش خوانده اند ، در حالی که من بیش از سی سال صرف وقت کرده ام تا فنون کتاب ئی چینگ و روش آن را در کشف ناخودآگاه دریابم .

وقتی که کسی سه سکه ئی چینگ را می اندازد و یا چهل و نه ساقه بومادران را تنظیم می کند ( روشهای رایج تفال با ئی چینگ ) ، این جزئیات تصادفی در تصویر لحظه مورد نظر وارد می شود و قسمتی از آن را شکل می دهد . هر آنچه اتفاق می افتد ، در یک لحظه خاص به طور گریزناپذیری کیفیت خاص آن لحظه را در بر دارد و این امر مجرد و منتزع نیست ، بلکه کاملا عملی است .

شصت و چهار ، شش خطی ئی چینگ ( اشکال ئی چینگ عموما از شش خط تشکیل شده اند ) وسیله ای هستند که توسط آنها می توان معانی شصت و چهار وضعیت نوعی مختلف را مشخص کرد . اگر یک مشت چوب کبریت بر زمین بیفتد ، شکلی شاخص آن لحظه به دست می دهد . اما چنین حقیقتی تنها وقتی طبیعت پرمعنای خود را ظاهر می سازد که خواندن این شکل ممکن باشد و تفسیر آن قابل تشخیص باشد .

هرکسی می تواند از ئی چینگ سوال کند و انتظار دریافت جوابهای خردمندانه داشته باشد . این یک واقعیت عجیب است و جوابهای پرمعنایی که به دست می اید ، بازتاب عمل ماست و ناشی از حرکتی است که به نظر می رسد ظاهرا به کلی خالی از معناست .

ئی چینگ در طول کتاب بر خودشناسی اصرار می ورزد . اما این روش خودشناسی نه برای افراد سبک مغز و نابالغ ست و نه برای روشنفکرنمایان و عقل گرایان محض ، بلکه برای مردم اندیشمند و متفکری است که دوست دارند راجع به آنچه می کنند و آنچه برایشان پیش می آید ، بیاندیشند . من آموخته ام که هرگز چیزی را رد نکنم ، حتی اگر بر خلاف تمام نظریه های ما باشد- که عمرشان اینهمه کوتاه است - یا اینکه هیچ توضیح آنی برایش نتوان یافت  .

من می دانم که پیش از این ، جرات نمی کردم مطلب خود را در مورد مساله ای اینچنین نامطمئن ، بدین روشنی بنویسم . اما اکنون می توانم خطر کنم ، چرا که در هشتمین دهه عمر خود هستم .

این کتاب البته هزاران سوال ، تردید و نقادی برمی انگیزد که من قادر نیستم به هیچیک جواب گویم . ئی چینگ خود را با ادله و براهین معرفی نمی کند . در مورد خود لاف نمی زند و نزدیک شدن به آن آسان نیست . مثل بخشی از طبیعت صبر می کند تا کشف شود . ئی چینگ برای جویندگان خودشناسی و خرد – اگر چنین کسی وجود داشته باشد – به نظر می رسد کتاب مناسبی باشد . برای یکی روح این کتاب به روشنی روز است ، برای دیگری سایه دار چون هوای تاریک روشن و برای دیگری ، تاریک است چون شب .

بگذارید ئی چینگ برای استفاده آنانی که می توانند معنایش را دریابند ، در جهان گسترش یابد »

 

خوب دوستان عزیز ، چون مطلب امروز کمی طولانی شد دیگر ادامه نمی دهم . فقط این را اضافه می کنم که خود من شخصا در موارد بسیاری به این کتاب مراجعه کرده ام و تا بحال جواب بی ربط و اشتباه دریافت نکرده ام . به نظر من ئی چینگ یک علم است ( علم به معنای وسیع آن ) و خوب است که از این علم استفاده کنیم .